Trong những bài trước, chúng ta đã tìm hiểu về Bacillus subtilis và Bacillus licheniformis – hai chủng vi khuẩn được sử dụng phổ biến trong các chế phẩm vi sinh.
Bên cạnh đó, một chủng khác cũng được nhiều nhà sản xuất lựa chọn là Bacillus amyloliquefaciens.
Mặc dù ít được người nuôi nhắc đến, nhưng đây là một chủng vi khuẩn có nhiều đặc tính hữu ích trong việc duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh trong ao nuôi.
Bacillus amyloliquefaciens là gì?
Bacillus amyloliquefaciens là một loài vi khuẩn Gram dương, có dạng hình que và có khả năng tạo bào tử.
Chúng được tìm thấy trong:
Đất.
Bùn.
Rễ cây.
Nguồn nước tự nhiên.
Những nơi giàu chất hữu cơ.
Nhờ khả năng tạo bào tử, chúng có thể tồn tại lâu trong điều kiện bất lợi và nhanh chóng hoạt động trở lại khi môi trường thích hợp.
Điểm nổi bật của Bacillus amyloliquefaciens
Giống như các chủng Bacillus khác, Bacillus amyloliquefaciens có khả năng tiết nhiều enzyme ngoại bào.
Các enzyme này giúp phân giải:
Protein.
Tinh bột.
Chất béo.
Một phần chất hữu cơ có nguồn gốc thực vật.
Nhờ đó, chất hữu cơ trong ao được phân hủy nhanh hơn, góp phần cải thiện chất lượng nước và đáy ao.
Vì sao chủng vi khuẩn này được gọi là “người bảo vệ thầm lặng”?
Ngoài khả năng phân hủy chất hữu cơ, Bacillus amyloliquefaciens còn được nhiều nghiên cứu ghi nhận có khả năng tạo ra một số hợp chất sinh học giúp hạn chế sự phát triển của một số vi khuẩn bất lợi trong môi trường.
Điều này không có nghĩa là chúng tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn gây bệnh.
Thay vào đó, chúng góp phần tạo nên một hệ vi sinh cân bằng hơn, khiến các vi khuẩn bất lợi khó phát triển mạnh.
Có thể hình dung như một khu vườn được trồng kín cây khỏe mạnh. Khi đất và dinh dưỡng đã được sử dụng hiệu quả, cỏ dại sẽ khó có cơ hội phát triển.
Vai trò trong ao nuôi tôm
Khi được sử dụng đúng cách, Bacillus amyloliquefaciens có thể góp phần:
Hỗ trợ phân hủy chất hữu cơ.
Cải thiện chất lượng nước.
Giảm lượng bùn hữu cơ tích tụ.
Duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh.
Hạn chế nguy cơ môi trường mất ổn định.
Đây là những lợi ích mang tính lâu dài và chỉ đạt được khi người nuôi duy trì môi trường ao phù hợp.
Vì sao Bacillus amyloliquefaciens thường được phối hợp với các chủng Bacillus khác?
Trong tự nhiên, mỗi chủng vi khuẩn đều có thế mạnh riêng.
Ví dụ:
Có chủng phân hủy protein tốt hơn.
Có chủng thích nghi tốt với điều kiện môi trường thay đổi.
Có chủng tạo nhiều enzyme hơn.
Có chủng nổi bật về khả năng hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh.
Khi phối hợp nhiều chủng, chúng có thể bổ sung cho nhau, giúp chế phẩm hoạt động ổn định hơn trong nhiều điều kiện ao nuôi khác nhau.
Đó là lý do trên bao bì của nhiều sản phẩm thường có từ hai đến năm chủng Bacillus.
Những điều kiện để Bacillus amyloliquefaciens hoạt động hiệu quả
Để phát huy tốt khả năng của mình, vi khuẩn cần:
Hàm lượng oxy hòa tan phù hợp.
pH tương đối ổn định.
Không bị tiêu diệt bởi thuốc sát khuẩn.
Có đủ thời gian để thích nghi và phát triển.
Nếu người nuôi sử dụng hóa chất diệt khuẩn ngay sau khi bổ sung vi sinh, phần lớn vi khuẩn có lợi cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy, cần sắp xếp thời gian sử dụng các sản phẩm hợp lý.
Người nuôi thường hiểu sai điều gì?
Có người nghĩ rằng:
“Trong sản phẩm càng nhiều chủng vi khuẩn thì chắc chắn càng tốt.”
Thực tế, điều quan trọng hơn là:
Chủng vi khuẩn có phù hợp với mục đích sử dụng không.
Mật độ vi khuẩn còn sống có đạt tiêu chuẩn không.
Quy trình sản xuất và bảo quản có đảm bảo không.
Một sản phẩm được nghiên cứu và sản xuất tốt sẽ mang lại hiệu quả ổn định hơn là chỉ có danh sách rất nhiều chủng vi khuẩn trên nhãn.
Kết Luận
Bacillus amyloliquefaciens là một trong những chủng vi khuẩn có lợi quan trọng trong nuôi tôm.
Nhờ khả năng tiết enzyme, hỗ trợ phân hủy chất hữu cơ và góp phần duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh, chủng vi khuẩn này thường được phối hợp với các chủng Bacillus khác trong nhiều chế phẩm vi sinh.
Tuy nhiên, hiệu quả của chúng phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm và cách quản lý ao nuôi của người sử dụng.